โรคหลอดเลือดสมอง (Stroke) นั้นเกิดจาก

ภาวะผิดปกติของหลอดเลือดในสมอง ซึ่งแบ่งได้ 2 กลุ่มหลัก

-กลุ่มที่หนึ่ง กลุ่มที่สมองขาดเลือด ประมาณ 80-90% เป็นภาวะที่ไม่มีเลือดไปเลี้ยงสมอง ซึ่งอาจจะเกิดจากภาวะหลอดเลือดอุดตันหรือภาวะหลอดเลือดตีบ

-กลุ่มที่สอง กลุ่มที่มีเลือดออกในสมอง ประมาณ 15-20% จะเป็นภาวะที่มีเลือดออกในสมอง ซึ่งโรคที่ทำให้เกิดก็มาจากการฉีกขาดของหลอดเลือดเล็ก ๆ ที่หลาย ๆ คนเรียก หลอดเลือดฝอยฉีกขาด และอีกประมาณ 5% จะเป็นลักษณะของหลอดเลือดโป่งพองแล้วแตก อันนี้อัตราเสียชีวิตค่อนข้างสูง

โรคหรือภาวะหลอดเลือดในสมองผิดปกติ พบได้ตั้งแต่อายุน้อย วัยกลางคน ไปจนถึงผู้สูงอายุ

 

สาเหตุรูปแบบของการผิดปกติ มีความแตกต่างกันหลายรูปแบบดังนี้

1.ในกลุ่มคนอายุน้อย ๆ อาจจะเป็นลักษณะของความผิดปกติแต่กำเนิด เป็นความผิดปกติของระดับพันธุกรรมที่ทำให้หลอดเลือดในสมองผิดปกติ

2.ส่วนในวัยกลางคน มักจะเกิดจากการใช้ชีวิต สูบบุหรี่จัด ดื่มแอลกอฮอล์ ส่วนใหญ่สาเหตุหลัก ๆ จะมาจากการสูบบุหรี่ นอกนั้นก็จะเป็นเรื่องของสารเคมีที่ใช้หรือยาที่ใช้

3.ในผู้สูงอายุ ก็จะเป็นลักษณะของความเสื่อม คือ ผนังหลอดเลือดเสียความยืดหยุ่นไป หรือมีภาวะของโรค เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง โรคเลือด ก็เป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้เกิดความผิดปกติของหลอดเลือดในวัยกลางคน และวัยผู้สูงอายุ

 

สัญญาณเตือนภาวะผิดปกติของหลอดเลือดในสมอง

1. ตาพร่ามัว มองเห็นภาพซ้อน

2. อาการชาครึ่งซีก หน้าชา ปากเบี้ยว แขนขาอ่อนแรง

3. พูดลำบาก ฟังไม่เข้าใจ

4. เวียนศีรษะ บ้านหมุน เดินเซ

5. ปวดศีรษะรุนแรง

“โอกาสที่จะเตือน ระยะเวลาจะสั้นมาก บางคนไม่คิดด้วยซ้ำว่า นี่คือการเตือนของโรคหลอดเลือดสมอง”

 

แนวทางการรักษาโรคหลอดเลือดสมอง

การรักษาขึ้นอยู่กับสาเหตุของโรคหลอดเลือดสมอง ว่าเป็นหลอดเลือดสมองตีบหรือหลอดเลือดสมองแตก โดยจะมีแนวทางการรักษาที่แตกต่างกัน

1. การรักษาผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองชนิดที่ขาดเลือดเฉียบพลัน ภายใน 4.5 ชั่วโมงแรก

หลอดเลือดสมองตีบหรืออุดตัน เป้าหมายของการรักษา คือ ทำให้เลือดไหลเวียนได้อย่างปกติ โดยทางเลือกในการรักษามีหลายวิธี ในบางกรณีแพทย์อาจให้ยาละลายลิ่มเลือด ซึ่งพบว่าจะได้ผลดีกับผู้ที่มีอาการและอาการแสดงของโรคหลอดเลือดสมอง และรีบมาโรงพยาบาลภายในระยะเวลาไม่เกิน 4.5 ชั่วโมง

2. การรักษาผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองชนิดที่ขาดเลือดเฉียบพลัน หลัง 4.5 ชั่วโมงแรก

ผู้ป่วยกลุ่มนี้ เนื้อสมองที่ขาดเลือดจะตายทั้งหมดหรือเกือบทั้งหมด การเปิดหลอดเลือดโดยยาละลายลิ่มเลือด ไม่ช่วยให้เนื้อสมองฟื้นตัว แต่อาจทำให้มีโอกาสเลือดออกในสมองเพิ่มขึ้นได้ จึงห้ามใช้ยาละลายลิ่มเลือดในผู้ป่วยกลุ่มนี้ การรักษาด้วยยาในผู้ป่วยกลุ่มนี้ คือ ยาต้านเกล็ดเลือด ยาป้องกันเลือดแข็งตัว (Anticoagulant) ยาลดความดันโลหิต ยาลดไขมัน การทำกายภาพบำบัดในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง

3.การรักษาผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง หลอดเลือดสมองปริแตกหรือฉีกขาด

คือ การควบคุมปริมาณเลือดที่ออกด้วยการรักษาระดับความดันโลหิต ในกรณีที่เลือดออกมาก แพทย์อาจพิจารณาทำการผ่าตัด เพื่อป้องกันความเสียหายต่อสมองที่อาจเกิดขึ้นหากมีการเปลี่ยนแปลงความดันโลหิต

 

การป้องกันภาวะผิดปกติของหลอดเลือดในสมอง

วิธีการป้องกันที่ดี ง่ายที่สุดและลงทุนน้อย คือ

-ต้องไม่สูบบุหรี่ สำหรับเรื่องแอลกอฮอล์ ถ้าหลีกเลี่ยงได้ก็ยิ่งดี

-การควบคุมโรคพื้นฐาน เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง โรคไต ภาวะโภชนาการเกิน

-หลีกเลี่ยงการใช้ยาบางกลุ่ม ที่มีโอกาสทำให้เกิดภาวะหลอดเลือดสมองผิดปกติ เช่น ยาที่กระตุ้นให้กระปรี้กระเปร่า หรือยาที่ทำให้อวัยวะเพศแข็งตัว แม้แต่ยาคุมกำเนิด

-วิตามินบางชนิดก็อาจจะทำให้เกิดภาวะผิดปกติของหลอดเลือดในสมองได้เหมือนกัน

 

โรคหลอดเลือดสมอง พบได้ในทุกช่วงวัย ทางทีดีควรดูแลตนเองให้ห่างไกล ด้วยการลดความเสี่ยงที่คุณเองก็ทำได้ นั่นก็คือ งดการสูบบุหรี่และ งดดื่มแอลกอฮอล์ค่ะ

 

ด้วยความห่วงใย จาก รพ.พิษณุเวช พิษณุโลก

โทร 055-90-9000

 

แพ็กเกจอื่นๆ ที่คุณอาจสนใจ

บทความอื่นๆ