5 โรค ช่วงสงกรานต์ ที่ต้องระวัง

เทศกาล สงกรานต์ ถือเป็นช่วงเวลาแห่งความสุข สนุกสนาน และการรวมตัวของครอบครัวและเพื่อนฝูง แต่ในขณะเดียวกัน “ความสนุก” ก็มักมาพร้อมกับ “ความเสี่ยงด้านสุขภาพ” โดยเฉพาะในประเทศไทยที่มีสภาพอากาศร้อนจัด อุณหภูมิสูงกว่า 35–40 องศาเซลเซียส ประกอบกับการเล่นน้ำ การอยู่ในพื้นที่แออัด และการสัมผัสสิ่งแวดล้อมที่อาจไม่สะอาด

บทความนี้จะพาคุณรู้จัก “5 โรคร้ายช่วงสงกรานต์” ที่พบบ่อย พร้อมอาการ สาเหตุ และวิธีป้องกันอย่างถูกต้องตามหลักการแพทย์ เพื่อให้คุณและครอบครัวสามารถสนุกได้อย่างปลอดภัย

ทำไมช่วงสงกรานต์จึงเสี่ยงต่อโรคมากขึ้น?

ในช่วงเทศกาลสงกรานต์ ประเทศไทยมีอุณหภูมิสูง อาจแตะระดับ 35–40 องศาเซลเซียส ประกอบกับกิจกรรมกลางแจ้ง การสัมผัสน้ำ และการอยู่ในพื้นที่แออัด ส่งผลให้เกิดความเสี่ยงต่อโรคหลายกลุ่ม ได้แก่

• โรคจากความร้อน
• โรคติดเชื้อระบบทางเดินหายใจ
• โรคระบบทางเดินอาหาร
• โรคผิวหนังและดวงตา

1. โรคฮีทสโตรก (Heat Stroke) ภาวะฉุกเฉินที่ต้องระวัง

Heat Stroke เป็นภาวะที่ร่างกายไม่สามารถระบายความร้อนได้ทัน ส่งผลให้อุณหภูมิร่างกายสูงเกิน 40°C ซึ่งอาจทำให้เกิดอันตรายถึงชีวิต

อาการสำคัญ

• ตัวร้อนจัด ไม่มีเหงื่อ
• เวียนศีรษะ มึนงง
• คลื่นไส้ อาเจียน
• หมดสติ หรือชัก

คำแนะนำจากแพทย์

“ฮีทสโตรกเป็นภาวะฉุกเฉินที่สามารถเสียชีวิตได้ภายในเวลาไม่นาน หากพบผู้มีอาการควรรีบลดอุณหภูมิร่างกายและนำส่งโรงพยาบาลทันที”

— นพ.วีรพล ราชคำ ผู้อำนวยการโรงพยาบาลพิษณุเวช

วิธีป้องกัน

• ดื่มน้ำสะอาดอย่างเพียงพอ
• หลีกเลี่ยงการอยู่กลางแดดเป็นเวลานาน
• งดเครื่องดื่มแอลกอฮอล์

2. โรคระบบทางเดินหายใจ (ไข้หวัด / ปอดอักเสบ)

ในช่วงสงกรานต์ ร่างกายมักเปียกน้ำสลับกับอากาศร้อน รวมถึงการอยู่ในพื้นที่แออัด ทำให้เชื้อโรคแพร่กระจายได้ง่าย

โรคที่พบบ่อย

• ไข้หวัดใหญ่
• ปอดอักเสบ

อาการ

• ไข้สูง ไอ เจ็บคอ
• น้ำมูกไหล
• หายใจลำบาก (ในรายรุนแรง)

คำแนะนำจากแพทย์

“หากเริ่มมีอาการหนาวสั่นหรือไม่สบาย ควรหยุดเล่นน้ำทันที และดูแลร่างกายให้อบอุ่น เพื่อลดความเสี่ยงการติดเชื้อ” — ทีมแพทย์โรงพยาบาลพิษณุเวช

3. โรคอาหารเป็นพิษ และท้องร่วง

อากาศร้อนในช่วงสงกรานต์ ทำให้อาหารบูดเสียได้ง่าย รวมถึงการบริโภคน้ำและน้ำแข็งที่ไม่สะอาด

โรคที่เกี่ยวข้อง

• อาหารเป็นพิษ
• ท้องร่วง

อาการ

• ปวดท้อง ถ่ายเหลว
• คลื่นไส้ อาเจียน
• อ่อนเพลีย

คำแนะนำจากแพทย์

“ควรเลือกอาหารที่ปรุงสุกใหม่ และยึดหลัก ‘กินร้อน ช้อนกลาง ล้างมือ’ เพื่อลดความเสี่ยงการติดเชื้อ” — ทีมแพทย์โรงพยาบาลพิษณุเวช

4. โรคตาแดง (Conjunctivitis)

โรคตาแดง มักเกิดจากน้ำที่ไม่สะอาด แป้ง หรือสิ่งแปลกปลอมเข้าสู่ดวงตา

อาการ

• ตาแดง คัน
• เคืองตา
• มีขี้ตามาก

วิธีป้องกัน

• หลีกเลี่ยงการขยี้ตา
• ล้างตาด้วยน้ำสะอาดทันที
• ไม่ใช้ของร่วมกับผู้อื่น

5. โรคผิวหนัง (เชื้อรา ผื่นแพ้)

การสวมใส่เสื้อผ้าเปียกชื้นเป็นเวลานาน และการสัมผัสน้ำที่ไม่สะอาด อาจทำให้เกิดโรคผิวหนังได้

โรคที่พบบ่อย

• กลาก
• เกลื้อน

อาการ

• ผื่นแดง คัน
• เป็นดวงหรือวงบนผิวหนัง

คำแนะนำจากแพทย์

“หลังเล่นน้ำควรอาบน้ำและเช็ดตัวให้แห้งทันที เพื่อลดความอับชื้น ซึ่งเป็นสาเหตุของเชื้อรา” — ทีมแพทย์โรงพยาบาลพิษณุเวช

แนวทางดูแลสุขภาพช่วงสงกรานต์ (คำแนะนำจากโรงพยาบาล)

• ดื่มน้ำสะอาดอย่างน้อย 2–3 ลิตรต่อวัน
• หลีกเลี่ยงแดดจัดช่วงเวลา 11.00–15.00 น.
• เปลี่ยนเสื้อผ้าเมื่อเปียกน้ำ
• เลือกรับประทานอาหารที่สะอาด
• พักผ่อนให้เพียงพอ

FAQ คำถามยอดฮิตช่วงสงกรานต์

Q1: เล่นน้ำกลางแดดกี่ชั่วโมงถึงเสี่ยงฮีทสโตรก?

A: โดยทั่วไป 1–2 ชั่วโมง หากไม่มีการพักหรือดื่มน้ำ อาจเริ่มมีความเสี่ยง โดยเฉพาะในอุณหภูมิสูงกว่า 35°C

Q2: น้ำที่ใช้เล่นสงกรานต์สะอาดหรือไม่?

A: ไม่สามารถรับประกันได้ 100% ควรหลีกเลี่ยงการกลืนหรือให้น้ำเข้าตา

Q3: เป็นไข้หลังเล่นน้ำควรทำอย่างไร?

A: ควรพักผ่อน ดื่มน้ำ และหากมีไข้เกิน 2 วัน หรือมีอาการรุนแรง ควรพบแพทย์

Q4: อาการท้องเสียควรกินยาอะไร?

A: ควรเริ่มจากดื่มเกลือแร่ ORS และหากอาการไม่ดีขึ้นควรพบแพทย์

สรุป: สนุกสงกรานต์อย่างปลอดภัย ต้อง “รู้ทันโรค”

เทศกาลสงกรานต์ไม่ใช่แค่ช่วงเวลาแห่งความสนุก แต่ยังเป็นช่วงที่ต้องใส่ใจสุขภาพมากกว่าปกติ โดยเฉพาะ 5 โรคสำคัญ ได้แก่

• ฮีทสโตรก
• โรคทางเดินหายใจ
•  อาหารเป็นพิษ
•  ตาแดง
•  โรคผิวหนัง

การป้องกันที่ดีที่สุดคือ “การดูแลตัวเองก่อนป่วย” หากมีอาการผิดปกติ ควรรีบพบแพทย์ทันที